باسمه تعالي
ڇگۄنه از علوفه هاي كم كيفيت استفاده بكنيم
فراواني علوفه در سيلو معمولاً به معني وجود مقدار زیادی علوفه فقیراست. بارندگي و دماهای گرم موجب افزايش فيبر گياه (ADF & NDF) و كاهش قابلیت هضم فیبر گیاه است. اگر شما امسال مجبور هستيد از علوفه كم كيفيت استفاده كنيد مطالب ذيل مي تواند براي شما سودمند باشد.
دیواره سلولی بدون همی سلولز (ADF )، كم هضم ترین قسمت فیبر می باشد. این پارامتر ، اغلب براي تخمین بيان ميزان انرژي علوفه استفاده مي شود. ميزان زياد ADF به معني انرژي كم است. میزان حجم فیبر غذا از طریق استفاده از دیواره سلولی (NDF) علوفه قابل تخمین است.
گاوهاي پر توليد که از یک شکمبه فعال برخوردار باشند ، به علت حجیم بودن فیبر از نظر دریافت علوفه محدودیت دارند. حجم زياد فيبر موجب پر شدن شكمبه شده كه در اين حالت گاو احساس سيري مي كند. با اينحال , گاوها در مقایسه با علوفه های حاوی NDF كمتر ، مقدار كمتري از علوفه حاوی NDF زیاد را مصرف مي كنند.
بطور كلي متخصصين تغذيه جيره ها را بطوري تنظيم مي كنند تا حتما درصدي مشخصي NDF علوفه اي در أن وجود داشته باشد. در تنظيم جيره ها براي سطح توليد خاصي از توليد شير , سهم NDF علوفه اي جيره ثابت مي ماند. به اين معني كه كل علوفه دريافتي كمتر و سهم غلات افزايش مي يابد. اگر شما ميزان NDF علوفه اي را ناديده بگيريد و تغذيه دانه غلات را به جاي مصرف علوفه مرغوب با تغذيه علوفه كم كيفيت ادامه دهيد, در نتيجه گاوها نمي توانند ماده خشك مورد نياز خود را بطور كامل دريافت كرده و گاوها ميزان شير كمتري توليد خواهند كرد.
ميزان قابليت هضم فيبر را اندازه ﮔﯦري كنيد...
در دهه هاي گذشته ، متخصصان تغذيه به اين نكته پي برده اند كه قابل هضم NDF در تغذيه گاو ڇقدر مهم است. زيرا توليد انرژي تنها تابع ميزان ADF نيست و ميزان مصرف خوراك تنها هم تابع ميزان NDF جيره نيست.
بنابراين انرژي و مصرف خوراك تحت تاثير قابليت هضم NDF نيز قرار دارد. قابليت هضم NDF علوفه مي تواند بر آزمايشگاهي آوردي واقعي از ميزان هضم NDF كه در شكمبه گاو اتفاق مي افتد را ارايه نمايد.
تحقيقات در ايالت ميشيگان نشان داد كه به ازاي هر يك درصد افزايش در قابليت هضم آزمايشگاهي NDF 170 ﮔرم مصرف خوراك بهبود يافت كه در نتيجه توليد شير تصحيح شده بر اساس چربي به ميزان مقدار 250 ﮔرم افزايش يافت. شما ممكن است دو نوع سيلو گراس داشته باشيد ، با مقدار يكسان ADF و NDF, با اينحال گاو شما از سيلوئي كه NDF آن از قابل هضم بالاتري برخوردار بوده ، بيشتر مصرف و توليد شير آن هم بيشتري خواهد بود.
تجزيه آزمايشگاهي براي قابليت هضم NDF با روش هاي آزمايشگاهي (in vitro ) و و استفاده از تكنيك كيسه هاي نايلوني در محيط شكمبه (in sito) انجام شده است . در روشهاي آزمايشگاهي ، نمونه علوفه آسياب شده و در يك محفظ عاري از اكسيژن با مايع بدست آمد از شكمبه گاو فراوري مي شود.
با روش كيسه هاي نايلوني، نمونه علوفه به مقدار كمي آسياب شده ( به تقليد از جويدن گاو) , در كيسه هاي غير قابل هضم كه داراي روزنه هاي بسيار ريز بوده ريخته و به صورت فيستوله در داخل شكمبه گاو قرار مي دهند. ميكروب هاي شكمبه از طريق منافذ وارد كيسه شده و نمونه علوفه را هضم مي كنند و علوفه هضم نشده در كيسه باقي مي ماند.
در هر دو روش , نمونه علوفه به ميزان كل زماني كه انتظار مي رود علوفه در داخل شكمبه گاو باقي بماند, تحت ازمايش قرار مي ﮔيرد. در روش آزمايشگاهي . ميزان قابليت هضم NDF مناسب براي NDF بايستي بيش از 50درصد و در روش كيسه هاي نايلوني بيش 30 درصد مطلوب مي باشد. شما همواره بايستي براي مقايسه نمونه ها از روش مشابه استفاده كنيد. محققان در خصوص بهترين روش أزمايش نمونه بحث و تبادل نظر دارند.
اگر درصد علوفه در جيره ثابت باقي بماند و گاو ها كمتر خوراك بخورند , فرصت خوبي است كه در صورت قابليت هضم ﭙايين NDF . بتوانيم ميزان NDF علوفه را افزايش دهيم و يا اينكه هردوي ميزان NDF و هم قابل هضم أنرا. ىر صورتيكه از ميزان مصرف روزانه علوفه گاو خود اطلاع داشته باشيد , اين موضوع به متخصص تغذيه شما كمك ميكند كه جيرتان را بدرستي متعادل كند.
لازم بذكر است كه اگر شما مثل بسياري از كشاورزان كه مي شناسم به متخصص تغذیه خوى ﮔفته ايد كه شما نمی توانيد مانند سال قبل غلات استفاده كنيد و اگر به همين دليل مخلوط خوراك شما حاوي درصد بيشتري از NDF نسبت به سال ﮔذشته باشد , در نتيجه گاو شما مسلما به مقدار كافي خوراك مصرف نمي كند و كربوهيدرات هاي غیر فیبری (NFC) هم به مقدار مورد نياز مصرف نمي شود و آنها بخوبي شير توليد نمي كنند.
سهم کنسانتره به علوفه را در جیره با تغذیه مقدار بیشتري از غلات (ڇند ﭙوند) افزايش دهيد. اين عمل موجب کاهش درصد NDF علوفه می شود. این تغییر ممکن است به سادگی شما را به شرايطي برﮔرداند كه شما از علوفه بهتر و كنسانتره كمتري استفاده مي كرديد. افزايش مصرف غلات بيشتر را تا دو ، سه هفته آزمايش كنيد و در عين حال به توليد شير , هزينه و سود مربوط به آن توجه داشته باشيد. با توجه به اين مسايل , گاو هاي تازه زا شما بايستي با بيشترين ﭙيك تولید شیر بيشترين سود را داشته باشند.
اگر تا بحال متخصص تغذیه شما مقىار زيادتر NDF علوفه اي را در جيره ها لحاظ كرده و درصد NDF علوفه اي هنوز افزايش نيافته است , در نتيجه مي توانيد 1 تا 2 درصد سطح NDF علوفه را كاهش دهيد. برای مثال ، اگر گاو شما در سال گذشته با ميزان 25 درصد NDF علوفه اي شير بيشتري توليد مي كرد , ممكن است احتياج باشد كه امسال به سطح 23 درصد NDF علوفه ای برويد تا بتوانيد سطح مصرف خوراك و توليد شير سال قبل را بدست آوريد. کاهش یابد. مجددا ياد آور مي ﮔردد كه پس از دو تا سه هفته، نگاهی به جنبه های اقتصادی توليد شير، مخصوص تولید گاو هاي ﭙرتوليد بياندازيد.
منابع فیبر محلول را در نظر داشته باشيد...
پس از اينكه درصد NDF علوفه اي را در جیره كاهش داديد و نيازهاي گاو به نشاسته و قند تامين شد ، گاو شما ممکن است هنوز نیاز بيشتري به انرژی داشته باشد. معمولا , افزایش بيش از نياز نشاسته و قند در جیره غذایی موجب ایجاد اسیدوز شکمبه می شود. تفاله چغندر قند و تفاله مرکبات حاوي فیبر محلولي هستند ٍکه ظرف مدت چهار تا پنج ساعت توسط میکروبهای شکمبه هضم می شود. منابع فیبر محلول مي توانند سریعا انرژی مورد نیازمیکروارگانیسم های شکمبه را فراهم میکند، و در عين حال اين منابع شکمبه را به اندازه نشاسته و قند اسیدی نمی کند. پکتین ها و بتا گلوکان ها از جمله فیبرهای محلول هستند.
با جایگزین کردن مقداری از سهم علوفه فقير با فیبر محلول , شما می توانید براي میکروارگانیسم های شکمبه انرژی لازم را تامین کنيد و در عين حال مقدار توليد اسید را در شكمبه کنترل نماييد. استفاده از منابع فیبر محلول در ترکیب با فیبرعلوفه ای مي توانى یک منبع ثابت از انرژی را برای باکتریهای تجزيه کننده فیبردر طول روز فراهم كند. به بیان دقیق تر , ىر مقايسه با مصرف نشاسته مي توان با مصرف فیبر محلول ميزان pH شکمبه را در طول شبانه روز تحت کنترل داشته باشیم.
تامین انرژی و کنترل pH ، هر دو تولید پروتئین میکروبی را بهبود مي دهند. کنترل اسیدوز، توليد محصولات میکروبی را افزايش و جایگزیني علوفه كم كيفيت با فیبر محلول موجب افزایش مصرف خوراک ﮔاو و تولید شیر آن می شود.
چه میزان می توانیم اضافه کنیم؟
جایگزینی علوفه کم کیفیت با 5/1 تا 5/2 کیلوگرم تفاله مرکبات یا تفاله چغندرامری عادی است. به خاطر داشته باشید پروپیونات ( که از نشاسته و قندها تولید می شود) در مقایسه با استات ساخته شده از تفاله مرکبات و تفاله چغندر، تولید شیر بیشتری را بهمراه دارد. بنابراین قبل از اضافه کردن منبع حاوی فیبر محلول ، ابتدا بایستی نیاز نشاسته و قند جیره گاوها تامین شود که بطور طبیعی حدود 30 تا 32 درصد جیره گاوهای پرتولید است.
در شرایطی که میزان علوفه موجود محدود است گاها بیش از 5/2 کیلوگرم فیبر محلول در خوراک منظور می گردد. شواهد جدیدی وجود دارد که نشان می دهد که استفاده از منابع فیبر محلول می تواند بصورت اقتصادی اسیدوز را کنترل کند ، حتی وقتی که کیفیت علوفه مصرفی مرغوب است.
در مواقعی که میزان علوفه جیره را کاهش می دهیم بایستی دقت زیادی به فیبرهای بلند و فیبر موثر دریافتی بکنیم. معمولا بطورکلی توصیه می شود حداقل 15 درصد اندازه بزرگترین الیاف دریافتی بلندتر از 8/3 سانتیمتر باشد. به رفتار نشخوار گاو دقت کنید. توجه کنید که آیا پس از 4 تا 5 ساعت مصرف خوراک ، حداقل 50 تا 60 درصد گاوها در حال جویدن لقمه خود هستند؟
تفاله مرکبات و تفاله چغندر قند حاوی میزان فیبر موثر کمی هستند. به همین دلیل ، بسیاری از کشاورزان دریافته اند که در مواقعی که مصرف سایر منابع فیبر موثر در حداقل خود و یا متغیر می باشد ، افزودن 5/1 تا 2 کیلوگرم یونجه خشک به خوراک کاملا مخلوط می تواند موثر واقع شود. ر مواقعی که فیبر موثر محلول هست حداقل یا متغیرمی تواند برای آنها موثر باشد.
در مواقعی که دانه غلات بطور مجزا از علوفه و یا خوراک کاملا مخلوط خشک می باشد ، مراقب باشید. زیرا در این صورت گاو خیلی آسان از مصرف الیاف بلند اجتناب می کند ، بخصوص هنگامیکه فیبر موثر جیره خوشخوراک نباشد.
همه استراتژی های جدید مورد استفاده در تغذیه را مورد ارزیابی اقتصادی قرار دهید. گروه بندی بیشتر گاوها را مد نظر قرار دهید تا بتوانید به اهداف اقتصادی و سود مورد انتظار خود برسید. به جای استفاده از یک جیره برای کلیه گروهها ، در مورد داشتن دو گروه پر تولید و کم تولید فکر کنید و بدنبال رههایی باشید که هنگام مصرف علوفه های کم کیفیت ، با مصرف کمی بیشتر غلات و فیبر محلول یا هردوی آنها ظرفیت و استعداد نهایی تولید شیر گله را داشته باشید.
منبع :
Beth de Ondarza, M. 2001. How to deal with poorer quality forage.
Hoard`s Dairyman. Jan. 10. p. 9.
